حکم گرفتن وام هايي با كارمزد4 درصد چيست؟

سوال: ديشب برنامه پنجره را از شبكه نور نگاه كردم كه استاد ظهرابي در جواب سوال يكي ازييننده ها گفتند، گرفتن وام با كارمزد4 درصد با توجه به هزينه هاي بانكي شامل اب، برق ،كاغذ، پرسنل وغيره اشكالي ندارد و فقط از افراد ايراد دارد. حكم درست اين نوع وام ها چيست؟

الحمدلله،

گرفتن وام با هرکارمزد يا بهره اي حرام است زيرا الله تعالي آنرا حرام گردانيده است:

الله تعالي از آن نهي نموده است و مي فرمايد: [يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَذَرُوا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ (278)فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَإِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَالِكُمْ لا تَظْلِمُونَ وَلا تُظْلَمُونَ (279)]

(اي كساني كه ايمان آورده‌ايد! از (مخالفت با) الله بپرهيزيد و آنچه از (مطالبات) ربا باقي مانده رها كنيد، اگر ايمان داريد. اگر چنين نمي‌كنيد بدانيد الله و پيامبرش، با شما پيكار خواهند كرد، اگر توبه كنيد سرمايه‌هاي شما از آن شماست. نه ستم مي‌كنيد و نه بر شما ستم مي‌شود). «بقره/ 278-279»

اين آيه به صراحت بيانگر اين مطلب است كه گرفتن هيچ سودي جايز نيست.

از عبدالله بن حنظله روايت است که پيامبر صلي الله عليه وسلم فرمود : (درهم ربا يأکله الرجل و هو يعلم أشد من ستة و ثلاثين زنية) «يک درهم ربا که شخص آگاهانه مي‌خورد، از سي و شش بار زنا کردن شديدتر است».ابن ماجه

اما کساني که ادعا دارند که کارمزد ايرادي ندارد، مي گوييم دليل شما از کتاب و سنت چيست؟

اگر هر کسي در هرمقام و رتبه اي که باشد ماداميکه براي قول و ادعاي خود از کتاب و سنت صحيح دليل نداشته باشد، گفته ي او مردود است زيرا با راي و عقل آدمي حکمي صريح که با دلايل صريح از آيات قرآن و احاديث نبوي ثابت شده است ، نه خاص مي شود و نه تعطيل مي گردد.

از طرفي بانک نياز ندارد تا پول آب و برق خود را از کارمزد پرداخت کند، زيرا معمولا بانکها در پروژه هاي عظيم مشارکت مي کنند که براي آنها سود هنگفتي دارد و لذا پول کارمندان يا آب و برق خود را از آن سود کلان پرداخت مي کنند. و ازطرفي آنها از پولهايي که مردم در بانک بعنوان سپرده مي گذارند منفعت بالايي مي برند و لذا آنها قبلا با اين منفعتها کارمزد خود را گرفته اند!

و اگر به فرض محال از کارمزد تامين کنند، باز بدليل نبود دليل از کتاب و سنت اين جواز مردود است.

پس ما به تمامي مسلمانان که خدا و رسولش را دوست مي دارند،توصيه مي کنيم که سخنان کسي را مقدم بر فرمايشات الله و رسولش قرار ندهند و تقواي الهي داشته باشند و خود را از حرامها و مشتبهات دور کنيد.

از ابن مسعود روايت است که پيامبر صلي الله عليه وسلم فرمود : (الربا ثلاثة و سبعون بابا أيسرها مثل أن ينکح الرجل أمه) «ربا هفتاد و سه دروازه است، ساده‌ترين صورت آن مانند اين است که مرد با مادرش زنا کند».ابن ماجه

و باز از ابن مسعود روايت است که پيامبر صلي الله عليه وسلم فرمود : (ما أحد أکثر من الربا إلا کان عاقبة أمره إلي قلة) «کسي نيست که بسيار رباخواري کند، مگر اينکه فرجام کارش به کمي مال (ورشکستگي) مي‌انجامد».ابن ماجه

از پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ روايت است كه فرمود: « مَنْ تَرَكَ شَيئاً لله عَوَّضَهُ الله خيراً ‏منه» ‏‏«هر كسي چيز ي را به خاطر خداوند ترك كند خداوند چيزي بهتر از آن به او خواهد داد ‏‏» ‏

خداوند مي فرمايد:« وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مِنْ أَمْرِهِ يُسْرًا » ابونعيم در «الحلية» (2/196)‏

‏«و هر كس از خدا پروا دارد [خدا] براى او در كارش تسهيلى فراهم سازد» [الطلاق-4] ‏

و به کساني که چنين فتواهايي مي دهند مي گوييم: يا براي ادعاي خود دليل واضح و روشن از نصوص آيات و احاديث بياوريد و يا از خدا پروا داشته باشيد و مردم را به هلاکت نياندازيد تا ديگران را از خود راضي کرده باشيد.

پيامبر صلي الله عليه وسلم مي فرمايند:« يأتي على الناس زمان يستحلون الربا بالبيع»(نسايي 4455 و ابوداود 3331 و ابن ماجه 2278)

يعني: زماني بر مردم خواهد آمد که در آنوقت (کساني) ربا را (به بهانه ي) معامله حلال مي کنند.

در حقيقت کساني هستند که ربا مي خورند ولي آنرا ربا ندانسته و مي گويند اين يک نوع معامله حلال است! و اگر اين حديث صحيح باشد مي توان گفت که کارمزد و حلال دانستن آن، مصداق بارز اين حديث است هرچند که شيخ الباني آنرا تضعيف کرده است ولي او مي گويد:» معني حديث امروز واقع شده است چنانکه امروزه شاهد آن هستيم»( غاية المرام ص 25)

والله اعلم

وصلي الله وسلم علي محمد و علي آله و اتباعه الي يوم الدين

سايت جامع فتاواي اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com